چه پارچههایی آب میروند؟ بررسی کامل آبرفت پارچه و روشهای جلوگیری از آن
تا حالا شده لباسی رو با دقت بخرید یا بدوزید، اما بعد از اولین شستوشو ببینید اندازهاش تغییر کرده و ظاهرش بههم خورده؟ این مشکل آشنا که به آن آبرفت پارچه گفته میشود، یکی از مهمترین دغدغهها در خرید و نگهداری لباس است.
اما واقعاً چه پارچههایی آب میروند؟ چرا بعضی پارچهها بعد از شستوشو کوچک میشوند، و چطور میتوان از این اتفاق ناخوشایند جلوگیری کرد؟
در این مقاله به زبان ساده توضیح میدهیم که آبرفت پارچه چیست، چه عواملی باعث آن میشوند، کدام نوع پارچهها بیشتر در معرض آبرفت هستند و هنگام خرید یا شستوشو باید به چه نکاتی توجه کنید. اگر میخواهید لباسهاتون همیشه خوشفرم و اندازه بمونند، این مطلب راهنمای کاملی برای شماست.
آبرفت چیست؟
آبرفت به پدیدهای گفته میشود که طی آن، پارچه پس از شستوشو (معمولاً اولین بار) کمی جمع میشود و از اندازه اولیهاش کوچکتر میشود. این تغییر سایز ممکن است در طول، عرض یا هر دو جهت پارچه اتفاق بیفتد. درصد آبرفت به نوع پارچه، شیوه تولید، الیاف بهکار رفته و حتی نحوه شستوشو بستگی دارد.
چرا پارچهها آب میروند؟ دلایل اصلی آبرفت:
- وجود الیاف طبیعی: پارچههایی مانند پنبه، کتان، ویسکوز و پشم، ساختاری دارند که در تماس با آب، منقبض میشود. این الیاف هنگام تولید کشیده میشوند و با شستوشو به حالت اولیه بازمیگردند.
- عدم تثبیت حرارتی در فرایند تولید: برخی از پارچهها در مرحله نهایی تولید، تثبیت حرارتی نمیشوند. همین موضوع باعث میشود که با اولین شستوشو، ساختار آنها دچار تغییر شود.
- شستوشوی نادرست: استفاده از آب داغ، خشککنهای پرحرارت یا مواد شوینده نامناسب، میتواند باعث افزایش آبرفت در پارچههایی شود که حتی در حالت عادی هم پتانسیل آن را دارند.
- تراکم بافت پارچه: پارچههای با تراکم پایین یا بافتهای آزادتر، بیشتر مستعد تغییر شکل و آبرفت هستند.
نکته مهم این است که همه پارچهها آبرفت یکسانی ندارند. بعضی ممکن است فقط یک یا دو درصد جمع شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است تا ده درصد یا بیشتر هم تغییر اندازه داشته باشند. برای همین شناخت نوع پارچه و تجربه کار با آن اهمیت زیادی دارد.
کدام پارچهها آب میروند؟
وقتی صحبت از آبرفت پارچه میشود، خیلیها نمیدانند که برخی الیاف خاص، ذاتاً مستعد جمع شدن بعد از شستوشو هستند. در این بخش دقیقاً بررسی میکنیم چه پارچههایی آب میروند و چرا باید هنگام انتخاب و استفاده از آنها دقت بیشتری داشت:
- پنبه (نخ)
پنبه یکی از پرکاربردترین و محبوبترین پارچههای دنیاست. اما این پارچهی تنفسپذیر و طبیعی، بهشدت آبرفت دارد؛ مخصوصاً اگر قبل از دوخت، پیش تراش نخورده باشد.
نکته: همیشه قبل از دوخت پارچههای نخی، آن را بشویید و بگذارید کاملاً خشک شود. - کتان
پارچه کتان معمولاً خنک، شیک و مناسب تابستان است. ولی مثل پنبه، چون از الیاف طبیعی ساخته شده است، درصد قابل توجهی آبرفت دارد. - پیشنهاد: شستوشو با آب سرد و خشک کردن در سایه به کنترل آبرفت کمک میکند.
- ویسکوز
این پارچه ظاهر لوکسی دارد و خیلی از افراد برای لباسهای سبک تابستانی از آن استفاده میکنند. اما ویسکوز هم مثل الیاف طبیعی، آبرفت دارد و اگر با حرارت بالا شسته شود، جمع شدن آن بیشتر میشود. - پشم
پارچههای پشمی معمولاً در فصلهای سرد استفاده میشوند، اما بهخاطر ساختار الیاف طبیعیشان، اگر درست شسته نشوند، ممکن است تا چند سایز کوچک شوند.
نکته کلیدی: پشم را نباید با ماشین لباسشویی شست؛ بهترین گزینه شستوشوی دستی یا خشکشویی حرفهای است. - پارچههای ترکیبی (مانند نخ-پلیاستر)
بعضی پارچهها ترکیبی از الیاف طبیعی و مصنوعی هستند. مثلاً نخ پلیاستر معمولاً آبرفت کمتری نسبت به پنبه خالص دارد، اما هنوز احتمال جمع شدن در حد ۲ تا ۵ درصد وجود دارد. - پارچههای تریکو و کشی
اگر چه تریکو و پارچههای کشی معمولاً از الیاف مصنوعی هستند، اما بعضی مدلها که ترکیب طبیعی دارند، ممکن است آبرفت داشته باشند. به خصوص اگر با حرارت زیاد خشک شوند.
شستوشوی پارچههایی که آبرفت دارند
اکنون که با انواع پارچههایی که مستعد آبرفت هستند آشنا شدیم، نوبت آن است که به سراغ یکی از مهمترین نکات برویم: روش صحیح شستوشوی این نوع پارچهها. در واقع، انتخاب شیوهی مناسب برای شستن و خشک کردن این پارچهها، نقش کلیدی در حفظ فرم، اندازه و کیفیت آنها ایفا میکند. در ادامه، چند راهکار ساده اما بسیار مؤثر را بررسی میکنیم:
شستوشو با آب سرد یا ولرم
پارچههایی با الیاف طبیعی مانند پنبه، کتان و ویسکوز در مواجهه با آب داغ، دچار جمع شدگی بیشتری میشوند. بنابراین، استفاده از آب سرد یا ولرم در فرآیند شستوشو، یک انتخاب هوشمندانه و ایمنتر خواهد بود.
خودداری از استفاده از خشککن حرارتی
خشککنهای برقی یا حرارتی گرچه بسیار کاربردی هستند، اما برای پارچههای حساس به آبرفت، مناسب نیستند. توصیه میشود این دسته از لباسها در فضای آزاد و ترجیحاً در سایه خشک شوند تا هم از تغییر اندازه جلوگیری شود و هم بافت پارچه آسیب نبیند.
جداسازی لباسهای آبرفتدار
در صورتی که چند تکه پارچه یا لباس با احتمال آبرفت دارید، بهتر است آنها را به صورت جداگانه یا در کنار یکدیگر شستوشو دهید تا سایر لباسها تحت تأثیر قرار نگیرند و فرآیند کنترل شدهتری داشته باشید.
توجه به برچسب مراقبت
اکثر لباسها یا پارچههای آماده دارای برچسبی هستند که اطلاعات مفیدی دربارهی نحوهی شستوشو، دمای مناسب آب و شیوهی خشککردن ارائه میدهد. مطالعه و رعایت این دستورالعملها میتواند از بسیاری از مشکلات احتمالی، از جمله آبرفت، پیشگیری کند.
اتوکشی با احتیاط
اتو کردن پارچههای نیمه مرطوب یا حساس باید با دمای مناسب انجام شود. استفاده از یک لایه پارچه نخی بین اتو و لباس یا کاهش دمای اتو، مانع از آسیب به بافت و جمع شدگی بیشتر پارچه خواهد شد.
پیش شست قبل از دوخت
اگر پارچهای را برای دوخت تهیه کردهاید، توصیه میشود پیش از هر اقدامی، آن را یکبار با آب سرد و بدون شوینده قوی بشویید و اجازه دهید کاملاً خشک شود. این مرحله که به آن پیش شست گفته میشود، کمک میکند تا آبرفت اولیه رخ دهد و پس از دوخت، اندازهی نهایی لباس تغییر نکند.
جمعبندی
در پایان، اگر بخواهیم همه چیز را به صورت خلاصه و کاربردی مرور کنیم، باید بگوییم: شناخت پارچههایی که آب میروند، برای هر کسی که با دوخت، خرید یا نگهداری لباس سر و کار دارد، یک ضرورت است. آبرفت پدیدهای رایج در بسیاری از پارچههای طبیعی است؛ اما با کمی دقت در انتخاب، شستوشو و اتوکشی، میتوان به راحتی از آسیب دیدن لباسها جلوگیری کرد.
اگر قصد خرید پارچه یا لباس جدید دارید، حتماً دربارهی آبرفت آن تحقیق کنید. اگر فروشندهاید یا تولیدکننده، به مشتریها اطلاعات دقیق بدهید. و اگر هنوز مطمئن نیستید کدام پارچه برای کار شما مناسب است، خوشحال میشویم راهنماییتان کنیم. میتوانید سؤالهاتان را در بخش نظرات بپرسید.
